ARESZT ŚWIADKA

PRZEMYSŁAW OSTRZYŻEK

Czy, kiedy i na jak długo możesz być aresztowany w sprawie cywilnej?

areszt-swiadka

Możesz być ukarany aresztem przez sąd cywilny w trzech przypadkach:

  • w razie nieuzasadnionej odmowy zeznań;
  • w razie nieuzasadnionej odmowy złożenia przyrzeczenia;
  • w razie nieuzasadnionej odmowy odpowiedzi na pytanie.

Areszt nie może przekraczać jednego tygodnia i wykonuje się go na podstawie przepisów kodeksu postępowania karnego.
Zatem areszt zarządza sąd cywilny, a samo wykonanie aresztu podlega przepisom procedury karnej.

Każdy z trzech przypadków nieuzasadnionego zachowania się świadka jest oceniany przez sąd pod kątem uprawnienia do odmowy składania zeznań czy odmowy odpowiedzi na pytanie.

Gdy sąd uzna, że świadek nie może korzystać z przepisów pozwalających na odmowę składania zeznań lub odpowiedzi na pytanie, a zatem, że zachowanie świadka jest nieuzasadnione, to ukarze świadka grzywną, do maksymalnej wysokości 5 000zł.
Areszt bowiem nie jest obligatoryjny.

Dopiero gdy nic innego na świadka już „nie działa”, a zeznanie jest istotne w sprawie, to sąd może, choć nie musi, zdecydować się na areszt.

Aresztowanie świadka jest karą fakultatywną, która może być wymierzona obok kary grzywny.

Gdy grzywna nie spełnia swojego celu i świadek nadal zachowuje się w sposób nieuzasadniony – odmawia zeznań, odpowiedzi na pytanie, czy złożenia przyrzeczenia, i pomimo pouczenia świadka przez sędziego o możliwości ukarania aresztem, oraz po wysłuchaniu obydwu stron procesu co do tej sytuacji i zasadności zastosowania aresztu, sąd może zastosować areszt.

Zatem świadek jest uprzedzony o możliwość zastosowania wobec niego aresztu.
Strony procesu także mają możliwość wypowiedzenia się w kwestii zasadności zastosowania takiej kary.
Zarządzenie aresztu jest więc ostatecznością, która nie ma na celu nałożenia kary dla samej kary, lecz zmuszenie opornego świadka do złożenia zeznań, udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy złożenia przyrzeczenia.

Areszt nie musi trwać od razu tydzień, może to być dwa, trzy dni, może być pięć. Jeden tydzień to maksymalny czas trwania aresztu.

Zatem może się zdarzyć, że świadek został ukarany zarówno karą grzywny, jak i aresztem.

Skoro celem aresztu nie jest tylko ukaranie, lecz także przymuszenie świadka do właściwego zachowania się, to jeśli świadek zdecyduje się zeznawać, czy złożyć przyrzeczenie, sąd areszt uchyli.

Tak samo sąd uchyli areszt, jeśli sprawa zakończy się w instancji, w której dopuszczony został dowód z przesłuchania tego świadka.

Na zarządzenie aresztowania świadka przysługuje zażalenie do sądu II instancji.